تألیف کتاب درس‌نامه روان‌شناسی اسلامی

پنجشنبه 1400/04/24 - 19:19 رستم اشرف پور …
به همت  انتشارات معتبر (وابسته به مؤسسه فرهنگي هنري آداب) اهواز منتشر شد:

تألیف کتاب درس‌نامه روان‌شناسی اسلامی

کتاب "درس‌نامه روان‌شناسی اسلامی" تألیف « سید علی مرعشی » به همت  انتشارات معتبر (وابسته به مؤسسه فرهنگي هنري آداب) اهواز، بهار  1400 ه ش منتشر شد.

به گزارش دفتر رسانه و ارتباطات نهضت استادی بسیج خوزستان،  کتاب " درس‌نامه روان‌شناسی اسلامی " تألیف « سید علی مرعشی » به همت  انتشارات معتبر (وابسته به مؤسسه فرهنگي هنري آداب) اهواز، بهار  1400 ه ش منتشر شد.

درس‌نامه روان‌شناسی اسلامی در592 صفحه و ده گفتار شامل:

 گفتار اول: چیستی و امکان‌سنجی روان‌شناسی اسلامی      

گفتار دوم: چرایی روان‌شناسی اسلامی  

گفتار سوم: چگونگی دستیابی به روان‌شناسی اسلامی        

گفتار چهارم: اصطلاحات تخصصی، سازه‌ها و سنجه‌ها در روان‌شناسی اسلامی 

گفتار پنجم: فرضیه‌سازی و آزمون فرضیه در روان‌شناسی اسلامی    

گفتار ششم: نظریه‌پردازی در روان‌شناسی اسلامی

گفتار هفتم: روان‌درمانی اسلامی و بهداشت روانی در اسلام 

گفتار هشتم: روان‌شناسی اسلامی، روان‌پزشکی و مدل زیست ـ پزشکی           

گفتار نهم: «روان» از دیدگاه روان شناسی اسلامی

گفتار دهم: نقد و تطبیق دیدگاه های روان‌شناسی غربی       

به موضوعات پرداخته است.

tarh1

در پیشگفتار کتاب می خوانیم :

....ازآنجاکه مؤلف در سه رشته پزشکی، بهداشت اجتماعی و روان شناسی تحصیل کرده و سابقه حدود 30 سال مطالعات و تألیفات عصب شناسی و حدود 40 سال مطالعات و تتبعات منسجم در منابع دینی و اسلامی به ویژه قرآن و حدیث و همچنین مطالعاتی در دانش فیزیک، فلسفه و فلسفه علم دارد، امیدوار است توانسته باشد اولاً نگاه جامع زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی را در تألیف کتاب حاضر لحاظ کرده باشد، ثانیاً جایگاه روان شناسی اسلامی را در میان علوم و آگاهی های دیگر به گونه ای درخور تبیین کند و ثالثاً نظریه های بین رشته ای قابل اعتنایی را در این کتاب مطرح سازد.

در آغازین گفتارهای این کتاب، فلسفه روان‌شناسی اسلامی (چیستی، چرایی و چگونگی) به تفصیل موردتأمل و کنکاش قرار گرفته است. در مبحثی تحت عنوان «چیستی و امکان سنجی روان شناسی اسلامی»، ابتدا علم دینی و به ویژه روان‌شناسی اسلامی، از برخی تصورات سطحی پیراسته شده و سپس تفاوت آن با اخلاق اسلامی، کلام اسلامی، انسان شناسی اسلامی و همچنین تفاوت ماهوی آن با دیدگاه های اندیشمندان متقدم جوامع مسلمان در علم النفس توضیح داده شده است. در مبحث «چرایی روان شناسی اسلامی»، ضرورت های علمی، اجتماعی، جهانی و تمدنی اندیشه ورزی و پژوهش در روان‌شناسی اسلامی؛ و جایگاه آن در مقایسه با روان‌شناسی متعارف، مورد دقت قرار گرفته است. در مبحث «چگونگی روان‌شناسی اسلامی»، روش شناسی مناسب برای تحقق روان‌شناسی اسلامی از دیدگاه مؤلف بیان و مدلل شده است. در این گفتار مبانی پژوهش در روان شناسی اسلامی به شکل مبسوطی ارائه شده است.

گفتارهای بعدی کتاب به روش های سازه  پردازی، سنجه سازی، فرضیه سازی، نظریه پردازی، آسیب شناسی و روان-درمانی در روان شناسی اسلامی اختصاص یافته اند. این گفتارها در مقام بیان متن جامع روان‌شناسی اسلامی نیستند، زیرا اساساً هیچ مکتب علمی در یک کتاب نمی گنجد، همان‌گونه که تمامی دست آوردهای روان شناسی متعارف یا حتی یکی از خرده مکتب های آن در یک کتاب قابل گردآوری نیست. اما در کتاب حاضر به وسیله مثال ها و نمونه‌هایی از نظریه پردازی، فرضیه سازی، آزمون فرضیه، استخراج سازه، تهیه سنجه ها و اعتباریابی آنها، تهیه بسته های مداخله ای و درمانی و بررسی تأثیر آنها، پارادایم روان‌شناسی اسلامی به مخاطب نشان داده می شود تا الگویی برای کارهای آتی به ویژه در اختیار دانشجویان و طلاب علاقه‌مند و محققان جوان قرار گیرد. لازم به ذکر است که در گفتار اول توضیح داده ایم که چرا وجود «پارادایم» در روان شناسی اسلامی به معنای نسبی گرایی و شکاکیت علمی نیست.

در ادامه کتاب، گفتارهایی درباره رویکرد روان‌شناسی اسلامی نسبت به روان پزشکی و مدل زیست ـ پزشکی اختلالات روانی و همچنین یک چهارچوب نظری سازگار با منطق، وحی و تجربه درباره «ماهیت روان» در روان-شناسی اسلامی ارائه شده است. در پایان کتاب نیز نمونه‌هایی از درونی سازی موضوعات روان‌شناسی متعارف تحت پارادایم روان‌شناسی اسلامی و همچنین نمونه هایی از نقد موضوعات ناسازگار با این پارادایم، عرضه شده است.

در این کتاب اگر نمونه هایی از پژوهش های انجام‌شده توسط مؤلف و همکاران وی در خصوص هر موضوع وجود داشته، بیان شده و در غیراین صورت طرح‌های پژوهشی مناسبی جهت آزمون ایده های مطروحه پیشنهاد شده است. ازاین‌جهت کتاب حاضر حاوی تعداد زیادی از ایده های پژوهشی نو در زمینه روان شناسی اسلامی است که می تواند برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی علاقه مند به این موضوعات، جالب‌توجه باشد.

در کتاب درس نامه روان شناسی اسلامی، ترجمه آیات قرآن کریم با رجوع به تفسیر نمونه و در درجات بعد تفاسیر المیزان، تسنیم، شبّر، نورالثقلین، قمی و مجمع البیان تدوین شده است. در مورد دعاهای صحیفه سجادیه از ترجمه استاد سید صدرالدین بلاغی و استاد حسین انصاریان استفاده شده است. اما برای اجتناب از شلوغی متن، از اشاره مکرر به این منابع در انتهای هر ترجمه خودداری شده و تنها به ذکر نشانی آیات و یا ادعیه اکتفا شده است. همچنین برای فراهم کردن ترجمه روایات از مراجعه به منابع حدیثی و لغوی بسیاری به ویژه وبگاه ارزشمند جامع الاحادیث بهره گرفته شده است.

در آخر، ذکر این نکته لازم است که به‌طور بدیهی جز آنچه از جانب خداوند تعالی است، هر کتاب بشری دیگر دچار معایبی است که لاجرم با همه دقت ها از دید نگارنده دور می مانند، که فرمود: لَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا ـ اگر (قرآن) از جانب غير خدا بود، تعارض های فراواني در آن مي‌يافتند (نساء، 82). بر این اساس، دیدگاه های مفید و انتقادات سازنده استادان گرامی و دانشجویان عزیز را بر دیده می گذارم. إِنْ أُرِيدُ إِلَّا الْإِصْلَاحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَ مَا تَوْفِيقِي إِلَّا بِاللَّهِ عَلَيهِ تَوَكَّلْتُ وَ إِلَيهِ أُنِيبُ ـ و مرا خواسته ای نیست جز اصلاح تا آنجا که بتوانم؛ و مرا توفیقی نیست مگر از جانب خدای یکتا، بر او اعتماد و تکیه کرده و رو به‌سوی او بازمی گردانم (هود، 88).

سید علی مرعشی

اهواز، بهار  1400 ه ش

شب نیمه شعبان 1442 ه ق

رسانه و ارتباطات اجتماعی بسیج اساتید خوزستان

افزودن دیدگاه جدید

About text formats

Restricted HTML

  • تگ‌های HTML مجاز: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • خطوط و پاراگراف‌ها بطور خودکار اعمال می‌شوند.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
کد امنیتی
لطفا به این سوال برای جلوگیری از ارسال اسپم پاسخ دهید.

پایتخت ایران کجاست؟ (به فارسی تایپ کنید)